Molen “De Blokker” in Alblasserdam 

Restauratie overzicht

Plattegrond

Index

Molenaars:

Plattegrond

Index

Van      1665 tot 1667                       Pieter Aryens

Van      1669 tot 1669                       Adriaen Janszn. Goey

Van      1689 tot 1690                       Aryen Janszn. Goey

Van      1726 tot 1727                       Cornelis Arienszn. Goey

Van      1728 tot 1729                       Cornelis Pieterse Boer

Van      1745 tot                                Klaas Roelandszn. v.d. Sijde

Van      1746 tot                                Dirk Dirkszn. van Crimpen

Van      1756 tot 1757                       Jan Teuniszn. de Jong

Van      1759 tot  …..                        Cornelis Jacobszn Hoek

Van      1765 tot 1767                       Hendrik Janszn. de Bruyn

Van      1768 tot 1769                       Herbert de Bruyn

Van      1770 tot 1775                       Jan Janszn. de Bruyn

Van      1777 tot 1791                       Jan Vink

Van      1798 tot 1801                       Ary Neef

1805                                                                            id. (genoemd)

Van      1865 tot 1885                       Arie Boele

Van      1885 tot 1890                       Willem de Vries

Van      1890 tot 1939                       Jan van Hofwegen

Van      1939 tot 1957                       Pieter Willem Hoek Czn.

Van      1957 tot  1985                      idem

Van      1985 tot  1988                      C.H.J. Hoek                          

Van      1988 tot                                P.A. Hoek

Van      1993 tot  heden                     Arie Willem van der Wal     

(deels uit: De Molens van de Allblasserwaard en de Vijfheerenlanden)

 

Geschiedenis molen: 

Veel molenboeken vermelden dat het bouwjaar van de oorspronkelijke ‘Blokker’ niet bekend is. In een artikel, van de hand van Paul Groen, in het kwartaalblad ‘Molens” van de Vereniging de Hollandsche Molen, wordt als bouwjaar genoemd 1633. Er is sprake van dat op de huidige plaats van de “Blokker” reeds aan het einde van de 15e eeuw een molen aanwezig was.  Deze molen zou in 1575 door de Spaanse troepen in de as zijn gelegd. Wat het in de as leggen betreft zou de geschiedenis zich herhalen. De molen behoort tot het type “Wipmolen”. De officiële functie van de molen was tot 1953 (in dat jaar werd de molen buiten bedrijf gesteld)  het bemalen van het deel Blokweer van de polder Alblasserdam. Thans heeft de molen nog een reserve bemalingsfunctie.

 

Het uiterlijk van de molen heeft in de loop der jaren de nodige veranderingen ondergaan. In eerder genoemd artikel van Paul Groen lezen we hierover: “Oorspronkelijk zal de molen een houten as, houten roeden (dwarsgetuigd opgehekt), een houten staartbalk, een houten scheprad en houten waterlopen hebben gehad. De ondertoren was toen met gepotdekselde delen bedekt. In de 19e eeuw had de molen gemetselde waterlopen en een rietdek op de ondertoren. In 1860 werd het houten scheprad door het huidige ijzeren exemplaar vervangen. Rond 1862 kreeg de molen dakpannen op de ondertoren die over het riet heen werden aangebracht , hetgeen de molen een bijzonder uiterlijk gaf. In 1866 werd de huidige gietijzeren bovenas geplaatst. Rond 1900 werden de houten roeden vervangen door twee geklonken exemplaren. Rond die tijd zijn eveneens de in visgraat gepotdekselde delen van het stormbint vervangen door verticale kraaldelen”. Als steuntje in de rug kreeg de molen in 1926 een motorgemaal naast zich. Oorlogsomstandigheden zorgden er echter voor dat men de windkracht zoveel mogelijk moest benutten . “In1943 werd het brede Oudhollandse hekwerk vervangen door Van Busselwieken”. Ook werd in dit jaar de wachtdeur verplaatst tot twee meter voor het scheprad.

In 1968 werden de Van Busselwieken weer vervangen door de Oudhollandse wiekvorm.

Tijdens een ingrijpende restauratie in 1975/76 werd de pannenbedekking van de ondertoren verwijderd en werd de ondertoren weer met riet gedekt. Het unieke karakter van de molen ging daarmee wel verloren. Tevens werden bij deze restauratie de veldmuren vernieuwd en de waterlopen hersteld.

Zoals reeds opgemerkt herhaalde de geschiedenis zich, want in 1997 werd de molen door brand verwoest .

              

 De restauratie vergde bijna drie jaar. Twee molenmakersbedrijven namen de klus voor hun rekening. De ondertoren werd gerestaureerd door  molenmaker De Gelder - Favier en het bovenhuis door Verbij uit Hoogmade. Aannemer Van Ek zorgde voor het interieur. Voor zover mogelijk werden onderdelen uit de afgebrande molen hergebruikt. Na veel wikken en wegen werd besloten de molen terug te restaureren naar de periode waarin hij het laatst in bedrijf was. Dit betekende ondermeer dat de ondertoren weer met pannen werd gedekt en de Van Busselwieken weer terugkeerden. Tevens werd van de gelegenheid gebruik gemaakt om het scheprad te verdiepen. Ook de voor de streek afwijkende “buitenvangstok” bleef gehandhaafd . De molen is thans weer geheel bedrijfsvaardig.

               

            

 

De officiële opening vond plaats op 21 september 2000

                   

 

Technische gegevens huidige molen: 

Voet:

veldmuren van 0,95     m hoog, muurplaat   0,75       m hoog duisplanken

Wiekenkruis :

systeem van Bussel

Vlucht:

27,60 meter

Bovenas:

gietijzer, fabrikaat F.J. Penn & Comp. Dordrecht, 1866 nr. 314, lengte 5,57 m.

Vang:

losse Vlaamse blokvang uit 4 stukken; wipstok

Scheprad

open ijzeren scheprad buiten de molen diameter Ø 5,70 meter ; breed 0,49 meter, opvoerhoogte 1,50 meter.

Wateras

Gietijzeren wateras en sintelstuk
Overbrenging

 

aantal kammen bovenwiel         70

aantal staven bovenschijfloop    38

aantal staven onderschijfloop     23

aantal kammen onderwiel          91

overbrengingsverhouding           2,15:1

Bewoning:

Tot de restauratie in 1975 werd de molen permanent bewoond. Reeds geruime tijd heeft het Kinderdijkse bedrijf IHC als tegenprestatie voor een sponsorgift het woongedeelte van de molen als ontvangstruimte en logeeradres in gebruik.

 

Eigenaars:

Vanaf  2001 de Stichting Wereld Erfgoed

Vanaf 1957 tot 1986 was de gemeente Alblasserdam eigenaar van de molen en sedert 1986 tot 2001 de Stichting tot Instandhouding van molens in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden.

Werelderfgoed: 

De molen de “Blokker” wordt gerekend tot het wereldberoemde molencomplex Kinderdijk en is alszodanig op de werelderfgoedlijst van de Unesco geplaatst. Tussen de acht stenen grondzeilers van de Nederwaard en de acht achtkante houten grondzeilers van de Overwaard neemt de “Blokker” met zijn elegante verschijning een aparte plaats in.

                          

 

Biotoop:

Zie :             Landschapsplan Alblasserdam/Vijfheerenlanden

        Poldermodel,  Advies verbetering molenbiotopen in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden

 

Oude  foto’s

         

Plattegrond

Index