De Oostmolen |
||||
| Inv. nr. | 186 | |||
| Gemeente | Gorichem | |||
| Eigenaar | Gemeente Gorinchem (sinds 1973). Beheerd door Vrienden van de Gorcumse molens | |||
| Type | wipwatermolen | |||
| Functie | tot 1971 het bemalen van de polder De Banne van Gorinchem en Kwakernaat. | |||
| Bouwjaar | 1871 | |||
| Opvoerhoogte | niet van toepassing, maalt in circuit. | |||
| Vlucht | 25,80 m | |||
| Wiekvorm | Oud-Hollands (sinds 1982) | |||
| Bovenas | N.S.B.M., Feyenoord (1846) | |||
| Roeden |
binnenroede:Derckx Constructie, Beegden, nr. 374 (1981) buitenroede: Derckx Constructie, Beegden, nr. 373 (1981) |
|||
| Wateras | De Prins van Oranje, 's Gravenhage, nr. 498 (1867) | |||
| Sintelstuk | F.J. Penn & Comp., Dordrecht (jaar en nummer onbekend) | |||
| Scheprad |
diameter: 5,42 m breedte: 0,48 m |
|||
| Historische en technische bijzonderheden | ||||
|
Na het afbranden van de vroegere molen in 1813 werd de Oostmolen in 1817 voor ƒ 15.700, -- herbouwd door Jan Sprangen, een timmerman uit Almkerk. In de notulen die zijn opgemaakt bij het openen van de inschrijvingsbiljetten op 8 april 1817 staat de volgende zin: ‘Deze molen moet 93 à 94 voeten vlugt hebben, dus een voet meer als den eersten’. Of met de aanduiding ‘den eersten’ wordt gedoeld op de vroegere molen ter plekke of op de drie jaar tevoren herbouwde Westmolen is echter niet duidelijk. In 1981-1982 werd een omvangrijke restauratie uitgevoerd door het molenmakersbedrijf v/h J. de Gelder b.v. uit Arkel. Hierbij werd onder meer de ondertoren door het gedeeltelijk opvijzelen ervan recht gezet, werden kozijnen, ramen en deuren vernieuwd en werd het bovenhuis met staart en wiekenkruis grotendeels vervangen. De nieuwe roeden konden mede door het opvijzelen enkele tientallen centimeters langer worden gemaakt dan de oude potroeden. Het in 1943 aangebracht wieksysteem Van Bussel werd gewijzigd in het Oud-Hollandse systeem. In het voorjaar van 1989 werden belangrijke herstellingen aan de waterlopen uitgevoerd.
VERSIERINGEN EN INSCRIPTIES
In de borstnaald zijn de jaartallen 1817 en 1981 gehakt, respectievelijk het bouwjaar van de molen en het jaar waarin het bovenhuis werd vernieuwd. Ook in de windvaan op de kap komt het jaartal 1817 voor. Op het waterwiel staan de letters MvdH geschilderd. Deze initialen staan voor Marinus van der Haven, in het tweede kwart van de vorige eeuw een bekend opzichter en molenmaker in de regio.
|
||||
